Data: 15–16 kwietnia 2026
Miejsca: Łużyce – Bad Muskau / Mužakow oraz Cottbus / Chóśebuz
Z okazji 75-lecia swojego istnienia Niemiecka Komisja UNESCO wraz z konsorcjum projektowym „Dziedzictwo Łużyc”Externer Link: (UNESCO 5) zaprasza na konferencję regionalną na Łużycach.
Wydarzenie koncentruje się na dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym ludzkości. Jego celem jest wspólna refleksja nad tym, jak chronić to dziedzictwo i przekazywać je młodszym pokoleniom, aby odpowiedzialnie kształtować przyszłość. Konferencja jest jedną z trzech ogólnokrajowych konferencji regionalnych oraz towarzyszy centralnemu wydarzeniu jubileuszowemu w Berlinie w roku obchodów Niemieckiej Komisji UNESCO.
Łużyce stanowią przykład regionu przechodzącego transformację, opartą na wspólnej odpowiedzialności, długofalowym myśleniu i aktywnym działaniu. Projekt „Dziedzictwo Łużyc” łączy światowe dziedzictwo UNESCO, rezerwaty biosfery UNESCO, światowy geopark UNESCO oraz niematerialne dziedzictwo kulturowe Serbołużyczan, aby wzmacniać tożsamość regionu w sposób zorientowany na przyszłość. Pokazuje to wyraźnie, że transformacja nie oznacza zerwania z przeszłością, lecz rozwijanie istniejącej wiedzy – opartej na edukacji, nauce, kompetencjach regionalnych oraz współpracy transgranicznej z Polską.
Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.
Prosimy o rejestrację na poszczególne elementy programu za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego.
TERMIN ZGŁOSZEŃ: 7 kwiecień 2026 r.
SZCZEGÓŁOWY PROGRAM
DZIEŃ 1: 15 kwietnia 2026 – warsztaty, zwiedzanie i uroczystość
Część I – Warsztaty w Parku Mużakowskim, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO
Czas (z lunchem): 10:00–13:00
Udział: bezpłatny
Grupa docelowa: studenci, uczniowie, nauczyciele, pedagodzy społeczni, przedstawiciele edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju (), przedstawiciele obiektów UNESCO, niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz sektora kultury i edukacji
Bezpłatny transport autobusowy z Cottbus do Bad Muskau (wyjazd 9:00, powrót po zwiedzaniu ok. 15:30).
Dzień rozpocznie się w Parku Mużakowskim, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, od dwóch równoległych warsztatów (w języku niemieckim i angielskim). Wspólnie z przedstawicielami sektora edukacji, kultury i społeczeństwa obywatelskiego omówimy, w jaki sposób dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze może aktywnie przyczynić się do kształtowania przemian strukturalnych.
W centrum uwagi znajduje się opracowanie konkretnych pomysłów i działań, dzięki którym dziedzictwo Łużyc będzie przekazywane przyszłym pokoleniom i przygotowane na przyszłość. Warsztat wykorzystuje metody warsztatu przyszłości i opracowuje konkretne zalecenia dotyczące działań w obszarze polityki, edukacji i kultury.
Część II, 15 kwietnia
Wycieczka z przewodnikiem po niemiecko-polskim Parku Mużakowskim, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO
Czas: 13:00–15:00
Udział: bezpłatny
Języki: niemiecki i angielski
Grupa docelowa: uczestnicy warsztatów i uczestnicy wieczornego wydarzenia
Wskazówki dotyczące zwiedzania: Wycieczka jest częściowo przystosowana dla osób z niepełnosprawnościami (nie jest w pełni bezbarierowa), obejmuje przekroczenie granicy z Polską i odbywa się na świeżym powietrzu – prosimy o zabranie odzieży dostosowanej do pogody oraz solidnego obuwia.
Poznaj jedno z najważniejszych dzieł europejskiej sztuki krajobrazowej podczas wycieczki z przewodnikiem po transgranicznym obiekcie wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO – Parku Mużakowskim. Zaprojektowany przez księcia Hermanna von Pückler-Muskau park łączy w sobie naturę, architekturę i rozległe osie widokowe, tworząc niepowtarzalny krajobraz. Wycieczka z przewodnikiem jest dostępna w języku niemieckim i angielskim i obejmuje również polską stronę tego transgranicznego obiektu wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Część III, 15 kwietnia
Uroczystość w Cottbus, Altes Stadthaus, Altmarkt 21, Cottbus
Godziny: 17:30–22:00
Rejestracja, powitalny poczęstunek, stoiska informacyjne: 17:30–18:20
Uroczystość z wystąpieniami i dyskusjami panelowymi: godz. 18:30 – ok. 20:45
na koniec: poczęstunek i czas na rozmowy
Wieczorem odbędzie się uroczysta gala z udziałem zaproszonych gości ze środowiska UNESCO, świata polityki, nauki, kultury i społeczeństwa obywatelskiego. Cottbus / Chóśebuz, jako największe miasto Łużyc i centralny punkt przemian strukturalnych, stanowi do tego idealną oprawę: to właśnie tutaj skupiają się kwestie dotyczące regionu w okresie przemian oraz perspektywy tego, jak dziedzictwo kulturowe, przyrodnicze i światowe może wytyczać kierunki i dostarczać impulsów na przyszłość.
Uroczystość stanowi okazję do wymiany poglądów, inspiracji i dyskusji na temat roli dziedzictwa w rozwoju Łużyc. Program obejmuje przyjęcie, przemówienia powitalne i wystąpienia przedstawicieli rodziny UNESCO, dwie dyskusje panelowe poświęcone wkładowi dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego w przemiany strukturalne oraz perspektywom młodszych pokoleń, uzupełnione o elementy kulturalne. Podczas końcowego spotkania przy poczęstunku będzie okazja do osobistych rozmów i pogłębionej wymiany poglądów.
DZIEŃ 2: 16 kwietnia 2026 – Oferty wycieczek do łużyckich miejsc wpisanych na listę UNESCO oraz do niematerialnego dziedzictwa kulturowego Serbołużyczan
Oferta wycieczki I
Historie krajobrazu – dziedzictwo pomiędzy kopalnią odkrywkową, nieistniejącymi już miejscowościami a rezerwatem biosfery UNESCO Spreewald
Miejsca: Cottbuser Ostsee + rezerwat biosfery UNESCO Spreewald
Wycieczka ta pokazuje, jak w Łużycach nakładają się na siebie historia, przemiany strukturalne i dziedzictwo kulturowe oraz jak z przełomów i powrotu do przeszłości rodzą się nowe perspektywy na przyszłość.
Czas trwania wycieczki: od 9:00 do 16:00
Początek/koniec: Dworzec Główny w Cottbus
Język: niemiecki
Udział: bezpłatny
Lunch: na własny koszt
Informacje dotyczące wycieczki: Na tę wycieczkę wyruszycie autobusem wahadłowym z Cottbus i z powrotem do tego miasta. Prosimy pamiętać, że trasa wycieczki nie jest przystosowana dla osób niepełnosprawnych i obejmuje dłuższe pobyty na świeżym powietrzu; zalecamy zatem ubranie dostosowane do pogody oraz solidne obuwie.
Niesamowite Łużyce. Niesamowity region! Ta jednodniowa wycieczka prowadzi przez krajobraz pełen kontrastów. Pomiędzy powstającym „Cottbuser Ostsee” – widocznym znakiem rekultywacji dawnych terenów kopalń odkrywkowych – a nieistniejącymi już miejscowościami nowo powstałymi krajobrazami można doświadczyć, jak głęboko głód energii minionych dziesięcioleci wpłynął na Łużyce. Jednocześnie kultura, tradycje, poczucie wspólnoty i język Serbołużyczan opowiadają o regionie, który zachowuje swoją tożsamość i czerpie nową siłę ze swojej historii.
W filii rezerwatu biosfery UNESCO Spreewald w Burgu (Spreewald) widać, jak dziedzictwo tego wyjątkowego krajobrazu kulturowego jest chronione, a jednocześnie rozwijane z myślą o przyszłości. Współpraca między obiektem UNESCO a organizacją Lebenshilfe Cottbus stanowi tutaj wzorcowy przykład tego, jak praktykowana integracja, zaangażowanie regionalne i odpowiedzialny rozwój krajobrazu idą w dosłownym tego słowa znaczeniu ramię w ramię.
Oferta wycieczki II
Historie krajobrazu – dziedzictwo między epoką lodowcową, kulturą przemysłową a krajobrazem stawów
Miejsca: Światowy Geopark UNESCO Muskauer Faltenbogen / Łuk Mużakowa + Rezerwat biosfery UNESCO Górnołużycki krajobraz wrzosowisk i stawów
Wycieczka ta w imponujący sposób pokazuje, jak w Łużycach historia epoki lodowcowej, kultura przemysłowa i żywe krajobrazy kulturowe nakładają się na siebie oraz jak z tego wielowarstwowego dziedzictwa powstają nowe perspektywy na przyszłość.
Czas trwania wycieczki: od 9:00 do 16:00
Początek/koniec: Dworzec Główny w Cottbus
Język: niemiecki
Udział: bezpłatny
Posiłek w porze lunchu: na własny koszt
Informacje dotyczące wycieczki: Na tę wycieczkę można dojechać autobusem wahadłowym z Cottbus i z powrotem. Należy pamiętać, że wycieczka nie jest przystosowana dla osób z niepełnosprawnościami i obejmuje dłuższe pobyty na świeżym powietrzu oraz wędrówki; dlatego zalecamy ubranie dostosowane do pogody i solidne obuwie.
Ta jednodniowa wycieczka prowadzi do geologicznych i krajobrazowych korzeni Łużyc. W Górach Smoczych, położonych w Światowym Geoparku UNESCO Muskauer Faltenbogen/ Łuk Mużakowa, widać, jak siły epoki lodowcowej ukształtowały krajobraz: Na trasie geologicznej o długości około czterech kilometrów można podziwiać niezwykle różnorodny krajobraz z epoki lodowcowej, odkryć granicę krzemienia oraz doświadczyć najwyższego wzniesienia saksońskiej części Łuku Mużakowa.
Już podczas przejazdu przez krajobraz Łużyc napotykają Państwo świadków kultury przemysłowej. Przypominają one, że region ten nie był kształtowany wyłącznie przez górnictwo węglowe: Również wydobycie gliny i produkcja szkła miały decydujący wpływ na rozwój gospodarczy Łużyc przez wiele dziesięcioleci. Rekultywowane kopalnie gliny, dwory, żółte budynki cegielni i nowe przestrzenie krajobrazowe opowiadają o tej różnorodnej historii przemysłowej.
Następnie trasa prowadzi do rezerwatu biosfery UNESCO „Górnołużyckie krajobrazy wrzosowisk i stawów”, największego obszaru stawów w Europie Środkowej. Również ten krajobraz kulturowy zawdzięcza swoje powstanie śladom epoki lodowcowej. Woda z topniejącego lodu osadzała tu glinę i piasek, tworząc w ten sposób podstawę do powstania licznych stawów.
Wycieczka prowadzi najpierw do miejscowości Kreba-Neudorf. Podczas lunchu w gospodarstwie Ladusch w Neudorfie, gdzie serwowane są regionalne specjały, uczestnicy zapoznają się z tradycjami rolniczymi regionu. Następnie wycieczka prowadzi do zespołu stawów w Krebie. Wraz z Torstenem Roch, dyrektorem administracji rezerwatu biosfery, uczestnicy zwiedzają ścieżkę edukacyjną i dowiadują się więcej o szczególnym związku między tradycyjnym hodowli ryb w stawach, przyrodą i zrównoważonym wykorzystaniem tego wyjątkowego krajobrazu kulturowego.
Wycieczki są finansowane ze środków na przemiany strukturalne w ramach projektu Dziedzictwo Łużyc (nazwa projektu: UNESCO 5). Projekt ten jest wspierany przez Federalne Ministerstwo Gospodarki i Energii na podstawie uchwały niemieckiego Bundestagu.